مجله تولچی
جدول رنج کلید حرارتی
کلید حرارتی که با نام کلید محافظ موتور یا MPCB هم شناخته میشود، یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی در مدارهای الکتریکی صنعتی است. این تجهیز وظیفه دارد از الکتروموتور در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه محافظت کند. منظور از جدول رنج کلید حرارتی، بازه جریان قابل تنظیم هر کلید حرارتی است که مشخص میکند آن کلید برای چه موتورهایی با چه جریان نامی مناسب است. انتخاب نادرست رنج کلید حرارتی میتواند باعث قطعهای بیمورد یا حتی آسیب جدی به موتور شود، به همین دلیل آشنایی دقیق با جدول رنجها اهمیت بالایی دارد.
در صنایع مختلف از جمله کارخانهها، کارگاهها و تأسیسات، موتورهای الکتریکی با توانها و جریانهای متفاوتی استفاده میشوند. جدول رنج کلید حرارتی به تکنسین و مهندس برق کمک میکند تا متناسب با جریان نامی موتور، کلید مناسبی انتخاب کند و تنظیمات آن را بهدرستی انجام دهد.
اهمیت انتخاب صحیح رنج کلید حرارتی برای الکتروموتور
انتخاب رنج مناسب کلید حرارتی ارتباط مستقیمی با طول عمر و عملکرد پایدار الکتروموتور و همچنین روش نصب کلید حرارتی تک فاز و سه فاز دارد. اگر رنج کلید حرارتی کمتر از جریان نامی موتور انتخاب شود، کلید بهطور مداوم و بدون وجود خطای واقعی مدار را قطع میکند. این موضوع علاوه بر ایجاد وقفه در فرآیند تولید، باعث استهلاک تجهیزات و نارضایتی اپراتورها میشود. از طرف دیگر اگر رنج کلید حرارتی بالاتر از مقدار مورد نیاز انتخاب شود، موتور در برابر اضافهبار واقعی بهدرستی محافظت نخواهد شد و احتمال سوختن سیمپیچ یا کاهش عمر موتور افزایش مییابد.
جدول رنج کلید حرارتی بهعنوان یک مرجع فنی، این امکان را فراهم میکند که جریان نامی موتور، شرایط کاری و ضریب اطمینان بهدرستی در نظر گرفته شود. در نتیجه سیستم حفاظت موتور به شکلی استاندارد و ایمن طراحی خواهد شد.
ساختار رنج جریان در کلیدهای حرارتی
کلیدهای حرارتی معمولاً در بازههای جریانی مشخصی تولید میشوند. هر کلید دارای یک حداقل و حداکثر جریان قابل تنظیم است که به آن رنج کلید حرارتی گفته میشود. این رنج بهصورت پیوسته قابل تنظیم است و اپراتور میتواند با استفاده از پیچ تنظیم، مقدار جریان را دقیقاً روی جریان نامی موتور تنظیم کند.
این ساختار باعث میشود یک مدل کلید حرارتی بتواند برای چند موتور با جریانهای نزدیک به هم مورد استفاده قرار گیرد. به همین دلیل جدول رنج کلید حرارتی نهتنها شامل عدد جریان، بلکه شامل کاربرد تقریبی آن برای توان موتورهای مختلف نیز میشود.
متن انگلیسی:
MPCBs are available for different voltage levels, generally around 230 V to 660 V. They are unique in that they can withstand starting currents without interrupting the circuit
ترجمه فارسی:
کلیدهای حرارتی یا MPCB در سطوح ولتاژی مختلفی تولید میشوند که معمولاً بازهای در حدود ۲۳۰ ولت تا ۶۶۰ ولت را پوشش میدهند. ویژگی منحصربهفرد این تجهیزات در این است که میتوانند جریانهای راهاندازی اولیه موتور را بدون قطع کردن مدار تحمل کنند و فقط در صورت بروز اضافهبار واقعی یا خطا، عمل حفاظت را انجام دهند.
جدول رنج کلید حرارتی اشنایدر
در کلید حرارتی اشنایدر الکتریک (خصوصاً سری GV2 و GV3) رله حرارتیها با رنجهای قابل تنظیم مختلف برای موتورهای کوچک تا متوسط عرضه میشوند. جدول رنج کلید حرارتی اشنایدر مشخص میکند که نحوه تنظیم کلید حرارتی هر مدل برای چه مقدار جریان قابل تنظیم است و معمولاً جریان تنظیمشده برابر با جریان نامی موتور در نظر گرفته میشود.
| مدل کلید حرارتی اشنایدر | رنج جریان قابل تنظیم (A) | کاربرد/توان تقریبی |
|---|---|---|
| GV2-ME01 | ۰٫۱۰ – ۰٫۱۶ | موتورهای بسیار کوچک |
| GV2-ME02 | ۰٫۱۶ – ۰٫۲۵ | ابزار دقیق و سبک |
| GV2-ME03 | ۰٫۲۵ – ۰٫۴۰ | فن، پمپ کمقدرت |
| GV2-ME04 | ۰٫۴۰ – ۰٫۶۳ | کارهای کنترل سبک |
| GV2-ME05 | ۰٫۶۳ – ۱٫۰۰ | الکتروموتورهای سبک |
| GV2-ME06 | ۱٫۰۰ – ۱٫۶۰ | موتورهای کممصرف |
| GV3P40 | ۳۰ – ۴۰ | موتورهای متوسط |
| GV3P50 | ۳۷ – ۵۰ | کاربردهای عمومی |
| GV3P65 | ۴۸ – ۶۵ | موتورهای بالاتر |
| GV3P80 | ۷۰ – ۸۰ | موتورهای قویتر |
جدول رنج کلید حرارتی هیوندای
برند هیوندای الکتریک نیز کلیدهای حرارتی (MPCB) و بیمتالهای حرارتی عرضه میکند که در انواع رنجها مناسب موتورهای سبک تا سنگین هستند. در این بخش دادههای نمونه رنجهای کلید حرارتی هیوندای بر اساس محصولات موجود در بازار آمدهاند:
| نوع/مدل هیوندای | رنج جریان قابل تنظیم (A) | کاربرد/توضیحات |
|---|---|---|
| HMMS-32K | ۴ – ۶٫۳ | کلید حرارتی موتورهای سبک تا متوسط |
| Hyundai Thermal Relay | ۱٫۶ – ۲٫۵ (برخی مدلها) | موتورهای کوچک |
| HGT-40K | ۱۲ – ۱۸ | محافظت موتورهای متوسط |
| HGT-40K | ۱۷ – ۲۵ | رله حرارتی برای بارهای متغیر |
| HGT-100K | ۲۵ – ۴۰ | موتورهای قدرتمندتر |
| HGT-100K | ۳۴ – ۵۰ | رله حرارتی برای بارهای سنگین |
| HGT-100K | ۴۵ – ۶۵ | جریان بالا برای موتورهای بزرگ |
جدول رنج رله حرارتی پارس فانال
پارس فانال یکی از تولیدکنندگان رله حرارتی/بیمتال در ایران است که در مدلها و رنجهای مختلف برای حفاظت موتور عرضه میشود. دامنه رنجها بسته به مدل PFR متغیر است و برای موتورهای کوچک تا بزرگ مناسب است.
| مدل بیمتال پارس فانال | رنج جریان قابل تنظیم (A) | کاربرد/توضیحات |
|---|---|---|
| PFR-40 | ۱۸ – ۲۶ | موتورهای سبک |
| PFR-40 | ۲۴ – ۳۶ | بارهای متوسط |
| PFR-40 | ۲۵ – ۴۰ | کاربردهای عمومی |
| PFR-100 | ۵۴ – ۸۰ | موتورهای نسبتا قوی |
| PFR-100 | ۶۵ – ۱۰۰ | بارهای صنعتی |
| PFR-100 | ۸۵ – ۱۲۵ | موتورهای قویتر |
جدول رنج کلید حرارتی زیمنس
برند زیمنس محصولات متنوعی در بخش MPCB / Thermal Overload Relay ارائه میدهد. رنجهای تنظیمی در کلید حرارتی زیمنس (مانند سری ۳RV2021) معمولاً در چند بازه مشخص برای کاربردهای گوناگون صنعتی موجود هستند.
| مدل زیمنس MPCB | رنج جریان قابل تنظیم (A) | توضیحات مختصر |
|---|---|---|
| ۳RV2021-0JA10 | ۰٫۷ – ۱٫۰ | رله حرارتی کوچک |
| ۳RV2021-1CA10 | ۱٫۸ – ۲٫۵ | مناسب موتورهای کوچک |
| ۳RV2021-1EA10 | ۲٫۸ – ۴٫۰ | کاربرد عمومی |
| ۳RV2021-1GA10 | ۴٫۵ – ۶٫۳ | موتورهای متوسط |
| ۳RV2021-1JA10 | ۷ – ۱۰ | جریان متوسط |
| ۳RV2021-4DA10 | ۱۸ – ۲۵ | موتورهای متوسط-قوی |
| ۳RV2021-4BA10 | ۱۴ – ۲۰ | جریانهای بالاتر |
| ۳RV2021-4EA10 | ۲۷ – ۳۲ | کاربردهای سنگین |
ارتباط جدول رنج کلید حرارتی با توان موتور
اگرچه معیار اصلی انتخاب کلید حرارتی، جریان نامی موتور است، اما در بسیاری از پروژهها مهندسان از توان موتور بهعنوان نقطه شروع استفاده میکنند. با استفاده از توان موتور و ولتاژ تغذیه، میتوان جریان تقریبی را محاسبه کرد و سپس با مراجعه به جدول انتخاب کلید حرارتی برای موتور و مشاهده رنج های کلید حرارتی، کلید مناسب را انتخاب نمود.
این روش بهخصوص در زمانهایی که پلاک موتور در دسترس نیست یا اطلاعات آن ناقص است، کاربرد زیادی دارد. البته باید در نظر داشت که شرایط کاری موتور، ضریب توان و راندمان نیز میتوانند بر جریان واقعی تأثیر بگذارند، بنابراین جدول رنج کلید حرارتی همیشه باید همراه با تجربه فنی استفاده شود.
تفاوت رنج کلید حرارتی در برندهای مختلف
هرچند مفهوم رنج کلید حرارتی در همه برندها یکسان است، اما مقادیر دقیق رنجها در جدول کلید حرارتی ممکن است کمی متفاوت باشد. برخی برندها رنجهای فشردهتر و دقیقتری ارائه میدهند که برای تنظیمات حساس مناسبتر است، در حالی که برخی دیگر بازههای وسیعتری دارند و بیشتر برای کاربردهای عمومی استفاده میشوند.
در زمان استفاده از جدول رنج کلید حرارتی باید حتماً به کاتالوگ سازنده مراجعه کرد تا از تطابق کامل اطلاعات اطمینان حاصل شود. با این حال، جدولهای عمومی میتوانند دید مناسبی برای انتخاب اولیه و مقایسه برندها در اختیار شما قرار دهند.
نقش جدول رنج کلید حرارتی در طراحی تابلو برق
در طراحی تابلو برق صنعتی، یکی از مراحل مهم انتخاب تجهیزات حفاظتی مناسب است. جدول رنج کلید حرارتی در این مرحله نقش کلیدی دارد، زیرا به طراح کمک میکند تا برای هر موتور، کلیدی با ابعاد، رنج و قدرت قطع مناسب در نظر بگیرد. انتخاب درست باعث میشود تابلو برق هم از نظر ایمنی و هم از نظر اقتصادی بهینه باشد.
استفاده از جدول رنج کلید حرارتی همچنین از بروز خطاهای رایج مانند استفاده از کلیدهای بیشازحد بزرگ یا کوچک جلوگیری میکند. این موضوع در پروژههای بزرگ که تعداد موتورهای زیادی وجود دارد، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
جمعبندی
در این مطلب از تولچی به جدول رنج کلید حرارتی پرداختیم که یکی از مهمترین ابزارهای مرجع برای مهندسان برق، تکنسینها و طراحان تابلو برق است. این جدول با ارائه بازه جریان قابل تنظیم هر کلید، فرآیند انتخاب و تنظیم کلید حرارتی را سادهتر و دقیقتر میکند. انتخاب صحیح رنج کلید حرارتی نهتنها از موتور در برابر اضافهبار محافظت میکند، بلکه باعث افزایش طول عمر تجهیزات و پایداری عملکرد سیستم میشود.
در نهایت باید به این نکته توجه داشت که جدول رنج کلید حرارتی یک راهنمای کاربردی است و بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که در کنار آن، مشخصات فنی موتور، شرایط محیطی و توصیههای سازنده نیز در نظر گرفته شود. اگر این اصول رعایت شود، سیستم حفاظتی شما عملکردی مطمئن و حرفهای خواهد داشت.
سوالات متداول
-
از کجا بفهمیم چه رنجی از کلید حرارتی برای موتور مناسب است؟
برای انتخاب رنج مناسب، باید جریان نامی موتور را از پلاک آن بخوانید و کلید حرارتی را طوری انتخاب کنید که بازه تنظیمیاش جریان موتور را پوشش دهد. معمولاً تنظیم کلید روی مقدار جریان نامی موتور انجام میشود تا هم حفاظت درست انجام شود و هم از قطع بیمورد جلوگیری شود.
-
اگر رنج کلید حرارتی کمتر یا بیشتر از جریان موتور انتخاب شود چه مشکلی ایجاد میشود؟
اگر رنج کمتر از جریان موتور باشد، کلید ممکن است بیدلیل مدار را قطع کند. اگر هم رنج بالاتر از حد لازم باشد، موتور در برابر اضافهبار بهخوبی محافظت نمیشود و احتمال آسیب به سیمپیچ یا کاهش عمر موتور افزایش پیدا میکند.
-
آیا یک مدل کلید حرارتی برای چند موتور مختلف قابل استفاده است؟
بله، اگر جریان موتورهای مختلف در بازه قابل تنظیم همان کلید باشد، میتوان از یک مدل برای چند موتور استفاده کرد. البته باید حتماً جریان نامی هر موتور و شرایط کاری آن بررسی شود تا حفاظت بهدرستی انجام شود.

ممنونم بابت توضیحات دقیقتون درباره جدول رنج کلید حرارتی
من بصورت تجربی یکسری مطالب رو یاد گرفته بودم😅 ولی الان دقیق با خیلی از موارد آشنا شدم .
بازم ممنون
سلام
خوشحالیم که توانستیم کمک کوچکی در رابطه با این موضوع کنیم.
سلام توی بخش تفاوت رنج کلید حرارتی در برندهای مختلف
گفتید که رنج ها متفاوت هستن و برخی از شرکت ها رنج های دقیق تری می دن، ای کاش می گفتید کدوم برندها رنجای دقیقتری رو به کاربراشون میدن
سلام
شرکت هایی مثل اشنایدر در این زمینه دقیق تر عمل می کنند.
با سلام و خسته نباشید
اول بابت مطالب مفید و خوبتون تشکر می کنه اما یه نکته مهمی که خیلیها در انتخاب MPCB نادیده میگیرن، فقط تطابق رنج با توان موتور نیست؛ بلکه نوع بار، دفعات استارت و شرایط بهرهبرداری هم باید بررسی بشه. اینو گفتم که حتما موارد فوق رو هم توی انتخابشون مد نظر بگیرن
سلام دقیقا همین طوره